Νέο στάδιο στην αποκατάσταση του αρχαίου θεάτρου της Κασσώπης ανοίγει η απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού για την επέκταση των εργασιών στο κοίλο του μνημείου.
Με την απόφαση που εκδόθηκε στις 24 Ιουλίου 2026, εγκρίθηκε η συνέχιση του προγράμματος από την έκτη έως και τη δωδέκατη σειρά εδωλίων. Μέχρι σήμερα οι βασικές επεμβάσεις είχαν επικεντρωθεί στις πρώτες σειρές του κάτω κοίλου, καθώς και σε άλλα δομικά τμήματα του θεάτρου.
Η νέα έγκριση επιτρέπει να διευρυνθεί το αποκατεστημένο τμήμα, συνοδεύεται όμως από συγκεκριμένους τεχνικούς όρους. Οι όροι αφορούν τόσο την αντιμετώπιση καθίζησης που έχει καταγραφεί σε μία από τις κερκίδες όσο και την ποιότητα κατασκευής των συμπληρωματικών εδωλίων από τεχνητό λίθο.
Γεωτεχνική μελέτη για την τρίτη κερκίδα
Βασική προϋπόθεση αποτελεί η αποκατάσταση της τρίτης κερκίδας του κάτω διαζώματος, όπου έχει εμφανιστεί φαινόμενο καθίζησης.
Πριν από οποιαδήποτε νέα παρέμβαση θα πρέπει να προηγηθεί γεωτεχνική μελέτη, ώστε να προσδιοριστούν τα αίτια του προβλήματος, η κατάσταση του υπεδάφους και ο κατάλληλος τρόπος σταθεροποίησης. Στη συνέχεια θα μπορεί να πραγματοποιηθεί η επαναφορά του συγκεκριμένου τμήματος όσο το δυνατόν πλησιέστερα στην προηγούμενη κατάστασή του.
Η απαίτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η επέμβαση σε ένα αρχαίο θέατρο δεν περιορίζεται στην επανατοποθέτηση των λίθινων μελών. Προϋποθέτει σταθερό υπόβαθρο, ώστε να αποφευχθούν νέες μετακινήσεις ή παραμορφώσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τόσο τα αυθεντικά εδώλια όσο και τις νεότερες συμπληρώσεις.
Η προστασία του θεάτρου από γεωλογικά και κατολισθητικά φαινόμενα αποτελούσε ήδη βασικό αντικείμενο της πρώτης φάσης του έργου. Στον αρχικό σχεδιασμό περιλαμβάνονταν παρεμβάσεις για τα αναλήμματα, το διάζωμα, τον περιμετρικό τοίχο, τα εδώλια και το σκηνικό οικοδόμημα, μαζί με μέτρα για την ανάσχεση της πτώσης βράχων από τον υπερκείμενο ορεινό όγκο.
Με μαρμαροτεχνίτες οι συμπληρώσεις των εδωλίων
Ο δεύτερος όρος που συνοδεύει την έγκριση αφορά την επεξεργασία του τεχνητού λίθου που χρησιμοποιείται για τη συμπλήρωση των εδωλίων.
Το Υπουργείο Πολιτισμού ζητά καλύτερη επεξεργασία των νέων στοιχείων, με τη συμμετοχή κατάλληλα ειδικευμένου προσωπικού και ειδικότερα μαρμαροτεχνιτών. Στόχος είναι οι συμπληρώσεις να αποδίδουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τη μορφή και τη γεωμετρία των αρχαίων καθισμάτων, χωρίς ταυτόχρονα να συγχέονται με το αυθεντικό υλικό.
Τα νέα μέλη από τεχνητό λίθο χρησιμοποιούνται όπου τα αρχαία εδώλια έχουν καταστραφεί ή δεν σώζονται σε κατάσταση που να επιτρέπει την επανατοποθέτησή τους. Η επιλογή αυτή είχε ήδη εφαρμοστεί στην πιλοτική αποκατάσταση των πρώτων σειρών, η οποία περιλάμβανε απομάκρυνση των εδράνων, έρευνα του υπεδάφους, δημιουργία νέας βάσης, συντήρηση και επαναφορά των σωζόμενων λίθων.
Ένα θέατρο του 3ου αιώνα π.Χ.
Το μεγάλο θέατρο της Κασσώπης κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ., σε περίοδο ακμής της αρχαίας πόλης. Βρίσκεται κάτω από τη βορειοδυτική ακρόπολη και προσφέρει ανοιχτή θέα προς την περιοχή της Πρέβεζας, τον Αμβρακικό Κόλπο, το Ιόνιο Πέλαγος, τη Λευκάδα και τα Ακαρνανικά Όρη.
Το κοίλο χωρίζεται από διάζωμα σε δύο τμήματα. Το κάτω μέρος περιλαμβάνει 23 σειρές λίθινων εδωλίων και το επάνω 12, ενώ η συνολική χωρητικότητα του θεάτρου υπολογίζεται μεταξύ 5.000 και 6.000 θεατών. Εκτός από παραστάσεις και μουσικές εκδηλώσεις, ο χώρος εκτιμάται ότι χρησιμοποιούνταν και για πολιτικές συναθροίσεις των Κασσωπαίων.
Με την εγκατάλειψη της αρχαίας πόλης, η βλάστηση, οι καταπτώσεις βράχων και η έκθεση στις καιρικές συνθήκες προκάλεσαν εκτεταμένες φθορές. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με την τεκμηρίωση του μνημείου, διατηρείται μεγάλο μέρος του αρχαίου δομικού υλικού του.
Η συνέχεια ενός πολυετούς έργου
Η πρώτη φάση της αποκατάστασης περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, επεμβάσεις στις πρώτες πέντε σειρές εδωλίων, στα αναλήμματα, στο κεντρικό διάζωμα, στον περιμετρικό τοίχο και στο σκηνικό οικοδόμημα. Παράλληλα πραγματοποιήθηκαν έργα προστασίας από κατολισθήσεις, διαχείρισης ομβρίων και βελτίωσης των υποδομών για τους επισκέπτες.
Η συνέχιση της αποκατάστασης έχει ενταχθεί στον ευρύτερο σχεδιασμό της Πολιτιστικής Διαδρομής στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου, μαζί με παρεμβάσεις σε μνημεία όπως η Δωδώνη, η Νικόπολη και τα Γίτανα.
Η έγκριση της επέκτασης έως τη δωδέκατη σειρά δεν σημαίνει ότι το σύνολο των εργασιών ολοκληρώνεται άμεσα. Ακολουθούν η εκπόνηση της γεωτεχνικής μελέτης, η εξειδίκευση των τεχνικών παρεμβάσεων και η εκτέλεσή τους από το κατάλληλο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό.
Πρόκειται, ωστόσο, για ένα ουσιαστικό βήμα προς την αποκατάσταση μεγαλύτερου μέρους του κοίλου και τη βελτίωση της αναγνωσιμότητας του θεάτρου. Το ζητούμενο είναι οι επεμβάσεις να αντιμετωπίσουν τα δομικά προβλήματα χωρίς να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα του μνημείου και να εξασφαλίσουν τη μακροχρόνια προστασία του.