Ένας ολόκληρος αιώνας αθλητικής ζωής της Πρέβεζας, με πρόσωπα που διακρίθηκαν, διοργανώσεις που σημάδεψαν την πόλη και εικόνες που κινδύνευαν να χαθούν μαζί με τις γενιές που τις έζησαν, συγκεντρώθηκε στο έργο του Γιάννη Νικολαΐδη «Ιστορία του Πρεβεζάνικου Αθλητισμού – 100 χρόνια, 1920-2020».
Το βιβλίο και το ομώνυμο ντοκιμαντέρ παρουσιάστηκαν το βράδυ του Σαββάτου 19 Σεπτεμβρίου στο Δημοτικό Κηποθέατρο «Γιάννης Ρίτσος», παρουσία πλήθους κόσμου. Η εκδήλωση συνδύασε ιστορικό και οπτικοακουστικό υλικό με αναφορές σε ανθρώπους που διαμόρφωσαν την αθλητική ιστορία της περιοχής και τιμητικές βραβεύσεις εκπροσώπων τόσο παλαιότερων όσο και νεότερων γενεών.
Μια έρευνα που ξεκίνησε πριν από περισσότερα από 40 χρόνια
Πίσω από την έκδοση βρίσκεται μια προσπάθεια που δεν ξεκίνησε ως οργανωμένο ιστορικό έργο. Η σχέση του Γιάννη Νικολαΐδη με την καταγραφή του αθλητισμού της Πρέβεζας ανάγεται στις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν πήρε μια κάμερα και άρχισε να βιντεοσκοπεί αγώνες του ΠΑΣ Πρέβεζα.
Η ιδέα για μια συνολική καταγραφή πήρε πιο συγκεκριμένη μορφή το 1999, μέσα από τη συνεργασία του με τον τότε δήμαρχο Πρέβεζας Κώστα Παπαγεωργίου και τον Κώστα Λογοθέτη. Ακολούθησαν χρόνια συγκέντρωσης παλιών φωτογραφιών, κινηματογραφικού και βιντεοσκοπημένου υλικού, δημοσιευμάτων, συνεντεύξεων και προσωπικών μαρτυριών.
Το αποτέλεσμα καλύπτει την περίοδο 1920-2020, επιχειρώντας να καταγράψει όχι μόνο μεγάλες διακρίσεις αλλά και τους ανθρώπους, τους συλλόγους και τις μικρότερες ιστορίες που συνέθεσαν την αθλητική καθημερινότητα της πόλης.
Χαρακτηριστικό τεκμήριο της έρευνας είναι φωτογραφία της ομάδας στίβου της Πρέβεζας στους Πανηπειρωτικούς Αγώνες του 1948, όπου έχουν διασωθεί τα πρόσωπα και τα ονόματα αθλητών και παραγόντων μιας εποχής κατά την οποία ο οργανωμένος αθλητισμός προσπαθούσε να ξανασταθεί μετά τον πόλεμο.
Τα «ΑΚΤΙΑ» και η μεταπολεμική αθλητική Πρέβεζα
Ξεχωριστό κεφάλαιο τόσο στο βιβλίο όσο και στο ντοκιμαντέρ αποτελούν τα ιστορικά «ΑΚΤΙΑ», οι αγώνες που για περίπου τέσσερις δεκαετίες συνέδεσαν την Πρέβεζα με τον ελληνικό στίβο.
Η διοργάνωση αναπτύχθηκε στα μεταπολεμικά χρόνια, σε μια πόλη που είχε πληγεί από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο. Μέσα στις επόμενες δεκαετίες εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικές περιφερειακές συναντήσεις στίβου, προσελκύοντας αθλητές και συλλόγους από διαφορετικά σημεία της χώρας.
Η σημασία των «ΑΚΤΙΩΝ» δεν περιοριζόταν στις επιδόσεις. Οι πηγές που συνοδεύουν την παρουσίαση του έργου τα περιγράφουν ως σημείο συνάντησης της τοπικής κοινωνίας και ως έναν από τους θεσμούς γύρω από τους οποίους διαμορφώθηκε η μεταπολεμική αθλητική κουλτούρα της Πρέβεζας. Στο αρχειακό υλικό περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, εικόνες από την παρέλαση αθλητών των πρώτων διοργανώσεων.
Πρόσωπα που βγαίνουν ξανά στο προσκήνιο
Η έρευνα φωτίζει και προσωπικότητες του τοπικού αθλητισμού που είναι λιγότερο γνωστές στο ευρύ κοινό.
Ανάμεσά τους βρίσκεται ο Πρεβεζάνος Ηλίας Ταπραντζής, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε στην ενόργανη γυμναστική και υπήρξε προπονητής του Μίλτου Ιορδάνου, που κατέκτησε χρυσά μετάλλια στις ασκήσεις εδάφους στους Βαλκανικούς Αγώνες του 1976 και του 1977. Μέρος του αρχείου του Ταπραντζή συγκεντρώθηκε ειδικά για την έκδοση του Νικολαΐδη.
Η βραδιά στο Κηποθέατρο δεν έμεινε όμως αποκλειστικά στο παρελθόν. Οι βραβεύσεις και οι αναφορές σε ενεργούς αθλητές και νεότερες γενιές επιχείρησαν να συνδέσουν τα εκατό χρόνια της ιστορικής καταγραφής με τη σημερινή αθλητική δραστηριότητα της Πρέβεζας.
Ποιος είναι ο Γιάννης Νικολαΐδης
Ο Γιάννης Νικολαΐδης γεννήθηκε και ζει στην Πρέβεζα. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και εργάστηκε στην Εμπορική Τράπεζα, ενώ επί δεκαετίες ασχολείται με τη φωτογραφική και οπτικοακουστική καταγραφή της πόλης.
Πριν από την «Ιστορία του Πρεβεζάνικου Αθλητισμού» είχε εκδώσει ήδη πέντε βιβλία-λευκώματα με ιστορικό και φωτογραφικό υλικό για την Πρέβεζα και τους ανθρώπους της. Η νέα έκδοση αποτελεί την κατάληξη μιας έρευνας που αναπτύχθηκε παράλληλα με τη δημιουργία ενός προσωπικού αρχείου δεκαετιών.
Έτσι, το βιβλίο και το ντοκιμαντέρ λειτουργούν πέρα από την καταγραφή αποτελεσμάτων και διακρίσεων: συγκεντρώνουν φωτογραφίες, φιλμ, μαρτυρίες και ονόματα που διαφορετικά θα παρέμεναν διάσπαρτα σε οικογενειακά και προσωπικά αρχεία.
Και αυτό ίσως είναι το βασικό αποτύπωμα του εγχειρήματος: ένας αιώνας τοπικού αθλητισμού αποκτά για πρώτη φορά μια ενιαία αφήγηση, από τις πρώτες οργανωμένες αθλητικές δραστηριότητες του Μεσοπολέμου και τα μεταπολεμικά «ΑΚΤΙΑ» μέχρι τις γενιές αθλητών που συνεχίζουν σήμερα την ιστορία της Πρέβεζας.