Στην αποκατάσταση του κάτω κοίλου του Μεγάλου Θεάτρου της Αρχαίας Νικόπολης προχωρά το Υπουργείο Πολιτισμού, μετά την ωρίμανση της σχετικής μελέτης και στο πλαίσιο της γ’ φάσης του πολυετούς προγράμματος προστασίας και ανάδειξης του μνημείου.
Η νέα φάση περιλαμβάνει την προμήθεια και τοποθέτηση 167 νέων ασβεστολιθικών εδωλίων, την ανακατασκευή των αντίστοιχων βαθμίδων των κλιμάκων, καθώς και την τοποθέτηση μαρμάρινων πλακών στο δάπεδο της ορχήστρας.
Το έργο χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ήπειρος 2021-2027» και αποτελεί συνέχεια των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν κατά τη β’ φάση, με πόρους του ΠΕΠ «Ήπειρος 2014-2020».
Πέντε σειρές εδωλίων σε κάθε κερκίδα
Κεντρικό στοιχείο της γ’ φάσης είναι η συμπλήρωση των διατηρούμενων καθισμάτων του κάτω κοίλου, ώστε κάθε κερκίδα να αποκτήσει συνολικά πέντε σειρές εδωλίων.
Τα 167 νέα στοιχεία θα κατασκευαστούν από ασβεστολιθικό υλικό συμβατό με το αυθεντικό και θα τοποθετηθούν με αναστρέψιμες τεχνικές, σύμφωνα με τις αρχές που εφαρμόζονται στην αποκατάσταση μνημείων.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, τα νέα εδώλια θα είναι διακριτά από το αρχαίο υλικό, χωρίς όμως να διαταράσσουν την αισθητική συνοχή του θεάτρου.
Όπου κρίνεται απαραίτητο θα πραγματοποιηθούν μικρές επαναδιευθετήσεις υφιστάμενων εδράνων και περιορισμένες συμπληρώσεις, προκειμένου να εξασφαλιστούν η στατική συνέχεια και η καλύτερη αναγνωσιμότητα του μνημείου.
Οι επεμβάσεις αναμένεται επίσης να βελτιώσουν τις συνθήκες ασφαλούς κίνησης των επισκεπτών και να κάνουν περισσότερο κατανοητή τη σχέση του κοίλου με την ορχήστρα.
Τι είχε γίνει στη β’ φάση
Κατά την προηγούμενη φάση των εργασιών πραγματοποιήθηκαν κυρίως παρεμβάσεις στερέωσης και συντήρησης.
Μεταξύ άλλων, στερεώθηκαν και συμπληρώθηκαν οι χυτές υποδομές των εδωλίων και των κλιμάκων, ανατάχθηκαν και συντηρήθηκαν σωζόμενα λίθινα καθίσματα, ενώ έγιναν συγκολλήσεις και συμπληρώσεις φθορών.
Αποκαταστάθηκε επίσης τμήμα του διαδρόμου στη βάση του κοίλου, επανατοποθετήθηκαν πλάκες και αναστηλώθηκε το στηθαίο. Πιλοτικά είχαν τοποθετηθεί και 16 νέα ασβεστολιθικά εδώλια, παρέχοντας δεδομένα για τη συνέχιση της αποκατάστασης.
Μενδώνη: Στόχος η σταδιακή αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής συνοχής
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε το Μεγάλο Θέατρο ένα από τα σημαντικότερα δημόσια οικοδομήματα της ρωμαϊκής Νικόπολης και βασικό τμήμα του ευρύτερου σχεδιασμού για την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου.
Όπως σημείωσε, στόχος είναι «η διατήρηση της αυθεντικότητας του μνημείου, η αποκατάσταση της μορφολογικής και λειτουργικής του αναγνωσιμότητας» και η ασφαλής απόδοσή του στους πολίτες και τους επισκέπτες.
Η νέα παρέμβαση συνδυάζεται με τις εργασίες στην ορχήστρα, αλλά και με την προγραμματισμένη αποκατάσταση και αναστήλωση του σκηνικού οικοδομήματος και των παρασκηνίων, ώστε το θέατρο να ανακτήσει σταδιακά μεγαλύτερο μέρος της αρχιτεκτονικής του συνοχής.
Παράλληλα υλοποιείται ευρύτερο σχέδιο για τη σύνδεση του Θεάτρου με το Ωδείο, το Μνημείο του Αυγούστου και άλλα σημεία της Αρχαίας Νικόπολης μέσω νέου δικτύου διαδρομών και υποδομών προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία.
Σύμφωνα με την υπουργό, τα έργα που έχουν ολοκληρωθεί, βρίσκονται σε εξέλιξη ή έχουν δρομολογηθεί στην Αρχαία Νικόπολη από το 2019 και μετά υπερβαίνουν συνολικά τα 10 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το ΠΕΠ «Ήπειρος», το Ταμείο Ανάκαμψης και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού.
Ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της ρωμαϊκής Νικόπολης
Η αρχική κατασκευή του Μεγάλου Θεάτρου χρονολογείται στην εποχή του Αυγούστου, ενώ τον 2ο αιώνα μ.Χ. πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη ανακατασκευή του.
Το κάτω κοίλο απέκτησε τότε μεγαλύτερη κλίση και υπερυψωμένο διάδρομο προς την ορχήστρα, ενώ το ημικυκλικό τμήμα διέθετε λίθινα εδώλια, περιμετρικό διάδρομο, στοά και σύστημα σκίασης.
Μεγάλο μέρος των λίθινων καθισμάτων αφαιρέθηκε σε μεταγενέστερες περιόδους και χρησιμοποιήθηκε ως οικοδομικό υλικό ή για την παραγωγή ασβέστη. Σήμερα διατηρούνται κυρίως τμήματα από τις τρεις πρώτες σειρές του κάτω κοίλου, ένα έδρανο στην ενδέκατη σειρά και διάσπαρτα καταπεσμένα εδώλια.
Η γ’ φάση της αποκατάστασης έρχεται να συμπληρώσει τις προηγούμενες σωστικές παρεμβάσεις, με στόχο το Μεγάλο Θέατρο να καταστεί περισσότερο αναγνώσιμο ως αρχιτεκτονικό σύνολο και να ενταχθεί σταδιακά με μεγαλύτερη πληρότητα στην επίσκεψη και την πολιτιστική ζωή της Αρχαίας Νικόπολης.