Μπορούν οι γεμάτες παραλίες και οι αυξημένες τουριστικές αφίξεις να θεωρηθούν από μόνες τους ένδειξη μιας επιτυχημένης τουριστικής περιόδου; Το ερώτημα αυτό τίθεται σε άρθρο παρέμβασης με αφορμή τη φετινή εικόνα στην Πρέβεζα, όπου η αυξημένη επισκεψιμότητα δεν φαίνεται, σύμφωνα με την εκτίμηση του συντάκτη, να μεταφράζεται πάντοτε σε αντίστοιχα οικονομικά αποτελέσματα για την εστίαση, το εμπόριο και τις μικρές επιχειρήσεις.Το άρθρο που ακολουθεί αποτελεί παρέμβαση του Γιώργου Νίτσα, δημοτικού συμβούλου Πρέβεζας, με αφορμή τη φετινή τουριστική περίοδο και το οικονομικό της αποτύπωμα στην τοπική κοινωνία.
Η εικόνα πολυσύχναστων παραλιών και αυξημένων αφίξεων μπορεί να δημιουργεί την αίσθηση μιας ιδιαίτερα θετικής χρονιάς. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στο άρθρο, αρκετοί επαγγελματίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλό λειτουργικό κόστος, φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, αυξημένες τιμές πρώτων υλών και μια τουριστική περίοδο περιορισμένης διάρκειας.
Ο προβληματισμός δεν περιορίζεται στην Πρέβεζα, αλλά επεκτείνεται συνολικά στις τουριστικές περιοχές της ελληνικής περιφέρειας. Το βασικό ερώτημα, σύμφωνα με το κείμενο, δεν είναι μόνο πόσοι επισκέπτες φτάνουν σε έναν προορισμό, αλλά πόσο από το εισόδημα που δημιουργείται παραμένει στην τοπική οικονομία και διαχέεται στους παραγωγούς, στους εργαζομένους και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Σύνδεση του τουρισμού με την τοπική παραγωγή
Στο άρθρο υποστηρίζεται ότι ο τουρισμός δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας απομονωμένος οικονομικός κλάδος, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου παραγωγικού μοντέλου. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η στενότερη σύνδεσή του με τον πρωτογενή τομέα, τη μεταποίηση, την αλιεία, την τοπική αγορά, τη γαστρονομία, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό και τις υπηρεσίες.
Μέσα από μια τέτοια προσέγγιση, τα ξενοδοχεία, τα καταστήματα εστίασης και οι υπόλοιπες τουριστικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν περισσότερα προϊόντα που παράγονται ή μεταποιούνται στην περιοχή. Παράλληλα, ο επισκέπτης θα είχε τη δυνατότητα να γνωρίσει την τοπική παραγωγή και να συνδέσει την εμπειρία των διακοπών του με συγκεκριμένες γεύσεις, προϊόντα και επιχειρήσεις του τόπου.
Ως συγκεκριμένη πρόταση κατατίθεται η δημιουργία ενός Τοπικού Συμφώνου Ποιότητας Τοπικών Προϊόντων σε κάθε νομό ή περιφέρεια. Στο δίκτυο αυτό θα μπορούσαν να συμμετέχουν παραγωγοί, μεταποιητικές επιχειρήσεις, ξενοδοχεία, εστιατόρια, εμπορικοί φορείς και οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Στόχος ενός τέτοιου σχήματος, όπως σημειώνεται, δεν θα ήταν μόνο η επικοινωνιακή προβολή των προϊόντων, αλλά η δημιουργία μιας σταθερής αλυσίδας συνεργασίας από την παραγωγή έως την κατανάλωση. Για να λειτουργήσει, πάντως, θα απαιτούνταν συγκεκριμένα κριτήρια ποιότητας, μηχανισμός πιστοποίησης, συντονισμός των συμμετεχόντων και κίνητρα για τις επιχειρήσεις που επιλέγουν τοπικούς προμηθευτές.
Πολιτιστικές και αθλητικές διοργανώσεις ως αναπτυξιακά εργαλεία
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη συμβολή των πολιτιστικών και αθλητικών διοργανώσεων στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και στην ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας της Πρέβεζας.
Το Διεθνές Χορωδιακό Φεστιβάλ Πρέβεζας, το τουρνουά 3×3 και το Preveza Jazz Festival παρουσιάζονται ως παραδείγματα διοργανώσεων που προσελκύουν επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, δημιουργώντας παράλληλα κίνηση στην τοπική αγορά.
Σύμφωνα με την παρέμβαση, οι διοργανώσεις αυτές δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως πολιτιστικά ή αθλητικά γεγονότα. Μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής τουριστικής ανάπτυξης, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιούνται εκτός των περιόδων αιχμής και συνδέονται με την τοπική γαστρονομία, την αγορά και την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής.
Το άρθρο επισημαίνει, ωστόσο, ότι αρκετές τέτοιες πρωτοβουλίες στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στην εργασία συλλόγων, εθελοντών και τοπικών ομάδων, χωρίς πάντοτε να διαθέτουν σταθερό πλαίσιο χρηματοδότησης και πολυετή σχεδιασμό.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται πιο συστηματική συνεργασία ανάμεσα στην Πολιτεία, την Περιφέρεια Ηπείρου, τους δήμους και τους παραγωγικούς φορείς, ώστε οι επιτυχημένες διοργανώσεις να μην εξαρτώνται κάθε χρόνο από αποσπασματικές επιχορηγήσεις ή από την προσωπική προσπάθεια των διοργανωτών.
Πέρα από τον αριθμό των αφίξεων
Κεντρική θέση του άρθρου είναι ότι η τουριστική ανάπτυξη δεν μπορεί να αποτιμάται μόνο μέσα από τον αριθμό των επισκεπτών, των αφίξεων ή των διανυκτερεύσεων. Ως βασικοί δείκτες προτείνονται, επίσης, ο τζίρος που παραμένει στην τοπική αγορά, η βιωσιμότητα των μικρών επιχειρήσεων, η δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας και η δυνατότητα των νέων να παραμένουν και να δραστηριοποιούνται στον τόπο τους.
Στο ίδιο πλαίσιο επισημαίνεται ότι η αυξημένη επισκεψιμότητα μπορεί να μην έχει το αναμενόμενο οικονομικό αποτύπωμα όταν οι επισκέπτες περιορίζουν τις δαπάνες τους, όταν μεγάλο μέρος της κατανάλωσης κατευθύνεται σε επιχειρήσεις που δεν προμηθεύονται τοπικά προϊόντα ή όταν η περίοδος υψηλής ζήτησης διαρκεί λίγες μόνο εβδομάδες.
Η πρόταση που διατυπώνεται είναι η διαμόρφωση μιας νέας αναπτυξιακής στρατηγικής για την περιφέρεια, η οποία θα συνδέει τον τουρισμό με την παραγωγή, την επιχειρηματικότητα, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό και την καινοτομία.
Σύμφωνα με το άρθρο, η πραγματική επιτυχία μιας τουριστικής περιόδου δεν κρίνεται μόνο από το πόσοι επισκέπτες έφτασαν σε έναν προορισμό. Κρίνεται κυρίως από το εάν η τουριστική δραστηριότητα δημιουργεί σταθερό εισόδημα, βιώσιμες επιχειρήσεις και μακροπρόθεσμες ευκαιρίες για την τοπική κοινωνία.